Ogólny trend filmowych powtórek z reguły prowadzi ze wschodu na zachód, to znaczy, że najpierw jakiś film powstaje, powiedzmy w Europie i potem trafia do USA, gdzie kręcą jego nową wersję. Rzadko zdarza się w drugą stronę. Nie znaczy to jednak, iż takie przypadki nie mają miejsca. Ostatnim przykładem jest, chociażby francuska produkcja z 2025 roku pod polskim tytułem Pomniejszony w reżyserii Jana Kounena.
Film powstał na podstawie książki Richarda Mathesona pod tytułem i nie jest to jej pierwsza ekranizacja. Pierwszej bowiem dopuścił się Jack Arnold wiele lat temu, bo w 1957 roku, a obraz ten znany jest jako Człowiek, który się nieprawdopodobnie zmniejsza.
Film rozpoczyna się w momencie, gdy główny bohater Paul (Jean Dujardin) pływa sobie w morzu. W pewnym momencie nad głową powstaje coś w rodzaju wiru w niebie. Powstała wyrwa w chmurach zwraca uwagę Paula, ale zapomina on o całym zdarzeniu, do czasu kiedy z niepokojem spostrzega, że ubrania stają się na niego za duże.
Postanawia udać się do lekarza, który stwierdza u niego niższy wzrost niż miał zwykle. Chwilowo go to uspokaja, ale proces się nie zatrzymuje. Po utracie kolejnych centymetrów lekarze oznajmiają mu oficjalnie, że się kurczy. Co gorsza, nie znają przyczyn tego stanu. Proces postępuje bardzo szybko i niedługo mężczyzna ląduje w domu dla lalek swojej córki.
Jak się nietrudno domyślić bohaterowi trudno zaakceptować stan, w jakim się znalazł. Popada w mieszankę frustracji z depresją. Nie jest to jednak największe zagrożenie dla mini człowieka. Otóż to bowiem rzeczy z pozoru błahe, jak domowy kot, stają się śmiertelnym niebezpieczeństwem. Film jednak nie skupia się na samej akcji, co byłoby dość proste i kuszące.
Twórcy, idąc śladem autora powieści, starają się ukazać psychologiczne aspekty całej sytuacji. Podobny zabieg wykonali autorzy filmowego pierwowzoru z 1957 roku. Pomniejszony to zatem nie, pełna niewiarygodnych przygód i sensacji opowieść, a bardziej studium upadku oraz przede wszystkim godzenia się z przeciwnościami losu i własną niemocą, oraz słabościami.
Ważną rolę, która podkreśla taki stan rzeczy, odgrywa narracja z offu, której autorem jest bohater. Nie jestem do końca przekonany, czy była ona niezbędna, lecz nie przeszkadza też jakoś bardzo, a w końcowych scenach jest nawet dobrze wpasowana w wydźwięk dzieła. Wniosek, do jakiego zmierza cała fabuła, ma stanowić formę pocieszenia, nie tylko dla Paula, ale dla każdego widza zmagającego się z trudnymi problemami.
Aktorsko film niesie na swoich barkach jedyny francuski aktor Jean Dujardin i robi to z powodzeniem. Nie brak w produkcji chwili zadumy, ale też momentów bardziej ekscytujących, a efekty specjalne są bardzo zgrabnie wplecione w akcję. Pomniejszony to zatem przyzwoita rozrywka z pogranicza specyficznego survivalu, której udaje się skłonić widza do lekkiej refleksji nad sensem życia oraz rolami, jakie w tym świecie odgrywamy. Ja bym tam jednak wolał być znów duży.
Oryginalny tytuł: L’homme qui rétrécit
Produkcja: Francja/Belgia, 2025
Dystrybucja w Polsce: vod.tvp.pl
