Zanim podcasty true crime zyskały popularność, jaką cieszą się dziś, na ekranach królował Chris Hansen i jego seria śledcza To Catch a Predator, emitowana w latach 2004–2007. Mówimy oczywiście o wielkich, potężnych Stanach Zjednoczonych, bo na swoją wersję w postaci ECPU Polska musieliśmy jeszcze poczekać. W swoim pierwszym pełnometrażowym filmie fabularnym Primetime reżyser Lance Oppenheim podejmuje współczesne dylematy moralne i etyczne związane z tym gatunkiem, przedstawiając je z perspektywy fikcyjnej wersji Hansena, w którego wciela się Robert Pattinson.
Akcja filmu rozgrywa się w 2006 roku, w czasie, gdy Saddam Husajn został stracony przez powieszenie, a nagranie egzekucji błyskawicznie przedostało się do zachodnich mediów. Był to również okres, w którym śmierć kilku więźniów w bazie Guantanamo jeszcze bardziej zaostrzyła publiczną krytykę administracji George’a W. Busha i prowadzonej przez nią wojny z terroryzmem. (W tym samym roku na ekrany trafiła także Piła III – najbardziej dochodowa odsłona popularnej serii z nurtu torture porn, będącej osobliwym połączeniem tandetnej rozrywki klasy B z charakterystyczną dla tamtych czasów fascynacją skrajnym okrucieństwem i wymierzaniem bezwzględnej, rzekomo słusznej kary). Tak, to były takie czasy.
– Nie chciałbyś po prostu rozlać ich krwi? – pyta mężczyzna siedzący obok prowadzącego To Catch a Predator Chrisa Hansena (Robert Pattinson). Starszy pan, mówiący z wyraźnym południowym akcentem i będący wielkim fanem programu, jest przekonany, że Hansen naprawdę oczyszcza świat ze zła. Jest nawet tutaj scena, w której przy grillu i w huku karabinów maszynowych dumni Amerykanie bronią swojego małego kawałka Południa. W ujęciu Oppenheima sam Hansen również może być święcie przekonany o słuszności własnej misji, jednak pełna wyrachowania gra Pattinsona, podkreślona jego chytrym, nieufnym spojrzeniem, sugeruje coś zupełnie innego, te wzniosłe przekonania są jedynie środkiem do osiągnięcia celu, zdobycia miejsca w ramówce stacji w paśmie największej oglądalności, nagrody Emmy i awansu na prezentera głównego wydania wiadomości.
Kapitalizm cynizmem stoi. Takie ambicje mogą wydawać się szczególnie odrażające w kontekście wyzyskującego charakteru działalności Hansena. Jego program polega na zwabianiu internetowych dewiantów seksualnych na spotkania z nieletnimi dziewczętami i chłopcami (w rzeczywistości odgrywanymi przez pełnoletnich aktorów), organizowane w specjalnie przygotowanej kryjówce. Na miejscu czekają już Hansen, jego ekipa filmowa oraz policjanci, gotowi przyłapać sprawców na gorącym uczynku. Jeśli nawet nie po to, by doprowadzić do ich skazania, to przynajmniej po to, by publicznie ich napiętnować przed telewizyjną widownią. Hansen z lekkim rozbawieniem przyznaje swojemu współpasażerowi, że to drugie może być nawet gorsze.
Patrząc na charakter i produkcję programu, o który oparty został film, zacieranie się granicy między rzeczywistością a halucynacjami stanowi jeden z kluczowych motywów Primetime. Świadczą o tym osobliwe retrospekcje, wątek związany z oczyszczeniem świata z „pradawnego zła” oraz wizje zamaskowanej postaci czającej się w cieniu. Trudno więc nie zadać sobie pytania, na ile właściwie film ma być biografią Chrisa Hansena – zwłaszcza że zarówno Oppenheim, jak i Singh odżegnują się od określania Primetime mianem biografii w jej „konwencjonalnym” rozumieniu. Sam Hansen określił film jako „dziwaczny” i „oderwany od rzeczywistości”, zarzucając twórcom, że nie konsultowali z nim projektu na etapie produkcji.
Ale pomijając już aspekty filmowego realizmu przejdźmy do faktu, że Primetime wybitną produkcją jest. Najbardziej przytłaczającym elementem filmu jest bez wątpienia jego warstwa wizualna. Primetime jest zamglony, ziarnisty i niepokojąco obskurny, jakby Oppenheimowi nie zależało wyłącznie na odtworzeniu estetyki początku lat dwutysięcznych, lecz na pokazaniu jej za pośrednictwem uszkodzonego pliku wideo o rozdzielczości 144p tak marnej jakości, że nie powinien on nigdy trafić na domowe wydanie w formacie lepszym niż VHS. Film z niezwykłą konsekwencją trzyma się neonowej palety barw i rozmytych, cyfrowych zdjęć. Choć tego rodzaju stylistyka bywa niekiedy oznaką, że reżyser na siłę próbuje uzyskać określony efekt, tutaj pozostaje na tyle spójna, że staje się wręcz znakiem rozpoznawczym całego obrazu.
Spośród wszystkich filmów, które przywodził mi na myśl Primetime, najczęściej wracałem myślami do… tegorocznego Backrooms. Nie dlatego, że tematyka obu produkcji czy podejście ich twórców są szczególnie zbliżone, lecz ze względu na wspólny zamiar, odtworzenie konkretnego, wyjątkowo ponurego momentu w historii kultury za pomocą estetyki, która wydaje się niemal równie istotna jak sama opowiadana historia. W sumie te wspomniane mieszkania aranżowane na pułapki przez ekipę techników odpowiedzialnych za show mają w sobie coś z odrealnionych, pustych przestrzeni liminalnych.
Primetime okazuje się filmem stylowym i pełnym czarnego humoru, pokazującym, jak telewizja komercyjna potrafi jeszcze bardziej pogorszyć i tak już tragiczną sytuację. Błyskotliwa, inteligentna satyra obnaża mechanizmy wyzysku, na których opiera się branża telewizyjna, a jednocześnie ujawnia nowy, interesujący kierunek w twórczości Oppenheima. To kino ciężkie, momentami przytłaczające swoim tematem i wspomnianymi zabiegami estetycznymi. Ale ja właśnie tego oczekuję od kina, konstatacji w sposób twórczy tego, co niewygodne, bolesne i, powiedzmy sobie szczerze, chore. A, Skyler Gisondo jest najpiękniejszy!
Oryginalny tytuł: Primetime
Produkcja: USA, 2026
Dystrybucja w Polsce: m2films.pl
Nie znam się na niczym, ale chętnie dorzucę swoje trzy grosze!